logo

Menu

.

.

.

Thai English Filipino Indonesian Japanese Korean Malay

ศูนย์ข้อมูล พ.ร.บ.ข่าวสาร การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

PEA 01ความเป็นมา

        ศูนย์ข้อมูล พ.ร.บ.ข่าวสาร การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ถูกจัดตั้งขึ้นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยข้อมูลข่าวสาร  ซึ่งกฎหมายฉบับนี้ผ่านการรับรองจากสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 23 กรกฏาคม 2540 โดบลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา (เล่ม 114 ตอน 46 ก หน้า 1) เมื่อวันที่ 10 กันยายน 2540 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 9 ธันวาคม 2540

        พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 มาจากแนวคิดปฏิรูประบบราชการ ระบบการเมือง การปกครองให้มีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนรวดเร็ว มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ป้องกันการทุจริตได้ ทำให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการทำงานต่างๆ ของเจ้าหน้าที่ของรัฐ (ธรรมาภิบาล=Good Governance)

พระราชบัญญัติฉบับนี้ได้ให้สิทธิประชาชนในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารที่อยู่ในความครอบครองหรือในความดูแลของรัฐ สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่รับรองสิทธิของประชาชนในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารสาธารณะ

พระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ได้กำหนดสิทธิสำคัญ ๆ แก่ประชาชนดังนี้

           1. สิทธิ “ได้รู้ข้อมูลข่าวสารของราชการ” พระราชบัญญัติได้รองรับสิทธิไว้ในมาตรา 7 มาตรา 9 มาตรา 11 และมาตรา 26
           2. สิทธิ  “คัดค้านการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารกรณีมีส่วนได้เสีย”  ตามมาตรา 17
           3. สิทธิ  “ร้องเรียนหน่วยงานของรัฐ”  ตามมาตรา 13
           4. สิทธิ  “อุทธรณ์คำสั่งไม่เปิดเผยข้อมูลข่าวสารของราชการ”  ตามมาตรา 18 และมาตรา 25

     ในกรณีที่ประชาชนต้องการทราบข้อมูลข่าวสารของราชการเรื่องหนึ่ง เรื่องใด ให้ศึกษาและพิจารณาก่อนว่าข้อมูลข่าวสารที่ต้องการทราบนั้นเกี่ยวข้องและอยู่ในความดูแลของหน่วยงานของรัฐแห่งใด แต่ในกรณีที่ไม่ทราบจริงๆ ว่า หน่วยงานของรัฐแห่งใดเป็นผู้ครอบครองข้อมูลข่าวสารนั้น ให้ไปยื่นคำขอดูข้อมูลข่าวสารที่ต้องการ ณ หน่วยงานของรัฐที่อยู่ใกล้และสะดวกที่สุด โดยกฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่ของหน่วยงานที่รับคำขอจะต้องให้คำแนะนำที่ถูกต้องเพื่อไปยื่นคำขอต่อหน่วยงานของรัฐที่ควบคุมข้อมูลข่าวสารนั้นโดยไม่ชักช้า


                                          PEA 02            PEA 03

        ในกรณีที่ประชาชนได้ไปใช้สิทธิขอดูข้อมูลข่าวสารที่ต้องการจากหน่วยงานของรัฐแห่งใดแล้ว   หน่วยงานของรัฐแห่งนั้น ยังทำเพิกเฉยไม่พิจารณาคำขอในเวลาอันสมควร ประชาชนควรปฏิบัติดังนี้
          1. ไปติดต่อเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ โดยทำหนังสือหรือโดยวาจา ขอทราบผลการพิจารณาโดยยกสิทธิรับรู้ข้อมูลข่าวสารตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ขึ้นอ้าง และให้เวลาพอสมควรในการพิจารณาแก่เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ
          2. ติดตามทวงถามผลการพิจารณา เมื่อครบกำหนดเวลาอันสมควรตามข้อ 1 หากพบว่าเป็นปัญหาระดับเจ้าหน้าที่ ให้ขอพบผู้บังคับบัญชาตามลำดับขั้นของหน่วยงานของรัฐแห่งนั้น เพื่อเร่งรัดการพิจารณา และแก้ไขปัญหาในระดับหน่วยงาน
          3. หากดำเนินกิจการตาม 1  และ 2 ยังไม่บังเกิดผล ให้ใช้สิทธิร้องเรียนต่อคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ โดยทำเป็นหนังสือ

ขอบเขตของสิทธิในการได้รับข้อมูลข่าวสาร

        บุคคลย่อมมีสิทธิที่จะได้รับข้อมูลหรือข่าวสารสาธารณะที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น เว้นแต่การเปิดเผยข้อมูลนั้นจะกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ ความปลอดภัยของประชาชน หรือส่วนได้ส่วนเสียอันพึงได้รับความคุ้มครองของบุคคลอื่น ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ(รัฐธรรมนูญ มาตรา 58)

เหตุจำกัดสิทธิที่สำคัญมี 4 ประการ คือ

        1. ความมั่นคงของรัฐ รวมถึงสถาบันพระมหากษัตริย์ ความลับทางทหาร ข้อมูลที่สำคัญทางเศรษฐกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เป็นต้น

        2. ความปลอดภัยของประชาชน หมายถึงประชาชนโดยส่วนรวม มิใช่คนใดคนหนึ่ง เช่น ข้อมูลเกี่ยวกับการคลังของชาติ ข้อมูลเกี่ยวกับโรคระบาดที่อาจทำให้ประชาชนตื่นกลัวจนเกินกว่าเหตุ เป็นต้น

        3. ส่วนได้เสียอันพึงได้รับความคุ้มครองของบุคคล ส่วนได้เสียนี้ไม่จำต้องเป็นทรัพย์สินเงินทอง เช่น การป่วยเจ็บ หรือรายงานการสอบสวน หรือข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการกระทำความผิด เป็นต้น

        4. ความเป็นส่วนตัวของบุคคล ย่อมได้รับความคุ้มครอง แต่ก็มีข้อยกเว้นสำหรับผู้ที่เป็นบุคคลสาธารณะในบางเรื่องเป็นการเฉพาะ เช่น บุคคลธรรมดามีภรรยาหลายคนเป็นเรื่องส่วนตัว แต่หากรัฐมนตรี ปลัดกระทรวง หรืออธิบดี มีภรรยาหลายคน หรือได้ข้าราชการเป็นภรรยาแล้ว ให้ความดีความชอบบุคคลเหล่านี้เป็นพิเศษ หรือเลื่ิอนตำแหน่งให้ได้ดี กรณีเช่นว่านี้เป็นกรณีที่กระทบต่อการทำงานอันเป็นประโยชน์สาธารณะ เพราะเป็นการใช้อำนาจหน้าที่ในตำแหน่งโดยมิชอบ เป็นต้น


                                PEA 04                PEA 05                PEA 06

บุคคลไม่ว่าจะมีส่วนได้เสียเกี่ยวข้องหรือไม่ ย่อมมีสิทธิเข้าตรวจดูข้อมูลข่าวสารของทางราชการนี้   อย่างไรก็ตาม สิทธิได้รู้นี้เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของการจัดการปกครองในรัฐ สิทธินี้จึงเป็นของคนไทยโดยเฉพาะ  กรณีที่เป็นคนต่างด้าวหากจะมีก็จะอยู่ในเรื่องการปกป้องสิทธิของตนเท่านั้น  ในมาตรา 9 วรรคสี่ ได้วางหลักไว้ว่าคนต่างด้าวจะมีสิทธิเข้าตรวจดูข้อมูลข่าวสารตามมาตรา 9 ได้หรือไม่ เพียงใด ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง แต่คนต่างด้าวนี้ไม่รวมถึงผู้ไม่มีสัญชาติไทยแต่ได้รับอนุญาตให้มีถิ่นที่อยู่ในประเทศ (มาตรา 4  นิยามคำว่า “คนต่างด้าว”) เพราะกรณีนั้นผู้นั้นมีถิ่นที่อยู่ถาวรในประเทศไทยแล้วสมควรมีสิทธิอย่างคนไทยในเรื่องข้อมูลข่าวสารของราชการได้

img688-1

สิทธิได้รู้ของประชาชน

img689-1

เปิดเผยเป็นหลัก-ปกปิดเป็นข้อยกเว้น

 

Go to top